Manuel de Solà-Morales (1939) is architect en stedenbouwkundige. Na zijn succesvolle projecten in Barcelona werd hij geliefd in heel Europa. Ook in Nederland en België. Zijn ontwerp van de nieuwe boulevard Scheveningen komt elke dag meer tot leven. Regelmatig bezoekt hij Nederland om de voortgang te volgen. Tijdens zijn laatste bezoek stelden we hem een paar vragen over Nederland, over Scheveningen en over zijn eigen ontwerp.

Welkom in Scheveningen! U komt hier regelmatig, maar kunt u zich uw eerste kennismaking
met Scheveningen nog herinneren?
Mijn allereerste bezoek aan Scheveningen was in 1951, toen was ik twaalf jaar oud. Mijn
eerste indruk was er een van eenzaamheid en voornaamheid. In 2006 keerde ik terug, nu met stadsstedenbouwer Maarten Schmitt om de mogelijkheden van dit project te bespreken.
Deze tweede indruk was precies het tegenovergestelde: ik vond het eerlijk gezegd een rommeltje…

Zoals u ziet komt uw nieuwe ontwerp nu steeds meer tot leven. Hoe blijft u op de hoogte van de voortgang?
Via Age Fluitman, mijn assistent architect uit Rotterdam, volg ik de voortgang nauwgezet.
Daarnaast bezoek ik de boulevard regelmatig. Tijdens elke nieuwe fase bekijk ik de werkzaamheden, de moeilijkheden en de successen.

Uw ontwerp heeft een aantal bijzondere kenmerken: de verschillende hoogtes, de keuze
van materialen, de kleurstelling. Kunt u ons iets meer vertellen over het ontstaan van dit
ontwerp?
Als uitgangspunt heb ik de wandeling langs zee genomen: het plezier van het wandelen,
het genieten van het weidse uitzicht, de mogelijkheid om mensen tegen te komen, de ontmoetingen tussen het strand en de paviljoens. Alle onderdelen van het ontwerp
benadrukken deze gedachte: de slangachtige vorm van de boulevard, de niveauverschillen,
de kleuren en materialen.

Zoals u ziet wordt de karakteristieke voetgangersbrug nu bovenop de nieuwe dijk geplaatst.
Hoe moeilijk was het om deze brug volgens de strenge veiligheidsnormen te maken?
Dat was ontzettend moeilijk. Om schade aan de dijk te voorkomen in het geval van een zware storm, mochten bouwmaterialen, zoals beton, staal en steen, niet zwaarder zijn dan zevenhonderd kilo. Daarom hebben we een complexe constructie bedacht van samengestelde
kleine, sterke elementen. Er is gekozen voor kunststof profielen, die op knooppunten zijn versterkt met roestvrij staal. De veiligheidsvoorschriften vroegen bij dit project om een robuustere aanpak dan bij normale constructiesystemen het geval zou zijn geweest.

Is de voetgangersbrug het onderdeel waar u het meest trots op bent?
Misschien kies ik dan toch voor de betonnen balustrade, vanwege de fraaie ronde vormen die zijn afgeleid van de omgeving. Ook dit was een technische uitdaging: het heeft de functie van een dragende keermuur.

De Nieuwe Boulevard Scheveningen is niet uw eerste project aan de kustlijn. Is ontwerpen
voor de kust anders dan ontwerpen voor het binnenland?
Ja, heel anders. Locaties aan het water onderscheiden zich door hun asymmetrische omgeving. We ervaren maar één helft als we erlangs lopen. En als we er frontaal naartoe
lopen, zien we niets van de zijkanten. Het omgaan met deze verschillende invalshoeken maakt ontwerpen voor de kust zo interessant.

Wat vindt u eigenlijk van het landschap van Nederland? Heeft u een favoriete plaats? Of
architect?
Ik heb een bijzondere herinnering aan het vlakke landschap van Zeeland. Ik herken dit landschap soms terug in de stedelijke omgeving van Rotterdam en Amsterdam: horizontale lijnen vormen de belangrijkste referentie in de stedenbouw. Als architect bewonder ik Rem Koolhaas uiteraard. Hij is één van de belangrijkste architectonische theoretici van de 20e eeuw. Hoewel we het vaak oneens zijn, heeft zijn gedachtegoed mijn respect en aandacht.

Als u een project in Nederland mocht uitkiezen, welke dan ook, wat zou u nog willen
ontwerpen?
Ik zou mijn zesjarige rivierhavenproject in Arnhem heel graag willen uitvoeren. Helaas
gaat dat project niet door.